De herfst is aangebroken in Umbrië en dat betekent voor mij vooral dat het wandelseizoen opnieuw begonnen is.
De extreme zomerhitte van de voorbije maanden maakt langzaam plaats voor frissere dagen. Hier hebben we lang naar uitgekeken. De bossen krijgen stilaan warme kleuren en op zonnige herfstdagen is het vaak nog heerlijk aangenaam buiten.
Een van mijn favoriete activiteiten in deze periode is wandelen in Umbrië. ’s Ochtends vroeg onze rugzak klaarmaken, goed ontbijten, wandelschoenen aantrekken en hup, vertrekken richting de bergen en bossen van Umbrië. Dat is voor mij de ideale herfstdag.
Omdat we hier ondertussen al heel wat mooie wandelingen hebben gemaakt, leek het mij het perfecte moment om onze vijf favorieten met jou te delen. Het zijn geen routes die ik zomaar snel ergens online bij elkaar heb gezocht. We hebben ze zelf gemaakt en om verschillende redenen zijn ze me bijgebleven.
De ene wandeling brengt je hoog de bergen in en de andere combineert natuur met geschiedenis. Stuk voor stuk laten ze Umbrië van een totaal andere kant zien. En voor de eerste wandeling hoeven we zelfs helemaal niet ver van huis te gaan.
1. Wandelen vanuit Pettino naar Monte Brunette
We beginnen dichtbij huis, letterlijk in onze eigen gemeente. Pettino is een klein bergdorpje dat deel uitmaakt van Campello sul Clitunno en van daaruit kun je een prachtige wandeling maken richting Monte Brunette en de hogere delen van de Monti Serano.
De route die wij maakten is ongeveer 12,6 kilometer lang en telt zo’n 510 hoogtemeters. Het is geen extreem zware wandeling, maar je voelt natuurlijk wel dat je de bergen in trekt. Af en toe moet je dus rekening houden met een korte, pittige klim, die achteraf uiteraard beloond wordt met prachtige uitzichten. Reken op ongeveer vier uur wandelen, afhankelijk van hoeveel tijd je onderweg neemt om even stil te staan.
En ik kan je verzekeren, dat ga je willen doen.
Zodra je hoger komt, opent het landschap zich steeds meer. Je krijgt brede uitzichten over de valleien van Umbrië en op heldere dagen kun je onder andere richting Spoleto en Montefalco kijken. Precies dat gevoel van ruimte maakt deze wandeling voor mij zo mooi.
Wat ik ook fijn vind aan deze route, is dat het hier nog heerlijk rustig kan zijn. Je wandelt over stille paden en door open berglandschappen, zonder het gevoel te hebben dat je een van de bekendste wandelroutes van de regio volgt. Toen wij over de bergkam wandelden, waren we er helemaal alleen. Op dat moment krijg je echt het gevoel alsof je alleen op de wereld bent. Dat is best uniek in deze tijden.
Het blijft bijzonder dat we voor dit soort uitzichten eigenlijk gewoon in onze eigen omgeving kunnen vertrekken. Zelfs na jaren in Umbrië zijn er nog altijd plekken dichtbij huis die mij opnieuw weten te verrassen.
Praktische info
Afstand: ongeveer 12,6 kilometer
Duur: ongeveer 4 uur
Hoogtemeters: ongeveer 510 meter
Moeilijkheid: gemiddeld
Vertrekpunt: Pettino, Campello sul Clitunno
Voor onze wandelroutes gebruik ik meestal Komoot. Dat is een handige app waarop je wandelroutes en fietsroutes kunt vinden, zelf kunt uitstippelen en kunt downloaden om onderweg te volgen.
Bekijk de wandelroute via deze link.
2. Wandelen naar Scoppio in de Monti Martani
Voor onze tweede wandeling trekken we dieper de Monti Martani in. Deze route draait voor mij niet alleen om mooie uitzichten, maar vooral om het gevoel dat je onderweg steeds verder weg raakt van de bewoonde wereld.
De wandeling start aan Laghetto San Severo en vormt een lus van ongeveer 12,3 kilometer. Onderweg wandel je onder andere langs Cima Panco en La Costa Trail, maar het meest bijzondere deel van deze tocht blijft voor mij Scoppio.
Scoppio is een verlaten bergdorpje dat verscholen ligt tussen de toppen van de Monti Martani. Het dorp ligt letterlijk vastgeklampt aan een rotsachtige uitloper die meer dan tweehonderd meter boven de vallei uitsteekt. Alleen al de ligging maakt meteen duidelijk waarom deze plek zo indrukwekkend aanvoelt.
Ook de naam Scoppio verwijst naar die bijzondere ligging. De naam zou afkomstig zijn van het Latijnse woord scopulus, wat rots of klif betekent. Eeuwen geleden maakte Scoppio deel uit van de zogenaamde Terre Arnolfe, een gebied met kastelen tussen Terni, Narni en Spoleto. Rond het jaar duizend stonden deze plaatsen onder invloed van de hertog van Spoleto. Zelfs in 1750 woonden er nog vijfentwintig families in Scoppio.
Dat veranderde uiteindelijk door verschillende aardbevingen die het dorp zwaar beschadigden. Rond 1950 werd Scoppio verlaten en sindsdien kreeg de natuur steeds meer ruimte om het dorp opnieuw over te nemen. En dat verlaten gevoel ervaar je vandaag nog steeds wanneer je erdoorheen wandelt.
Het contrast tussen die oude gebouwen en de stille natuur rondom maakt Scoppio bijna onwezenlijk. Je wandelt eerst kilometers door een ruig berglandschap en belandt daarna plots op een plek waar eeuwen geschiedenis tussen de bomen verborgen ligt.
Praktische info
Afstand: ongeveer 12,3 kilometer
Duur: ongeveer 4 uur en 15 minuten
Hoogtemeters: ongeveer 530 meter
Moeilijkheid: gemiddeld
Vertrekpunt: Laghetto San Severo
Bekijk de wandelroute via deze link.
3. Wandelen op Monte Subasio bij Assisi
Voor wandeling nummer drie keren we terug naar een plek die voor ons extra bijzonder is. Twee jaar lang woonden we in Assisi en al die tijd lag de Monte Subasio letterlijk achter ons.
Vanuit Assisi zie je deze slapende reus bijna voortdurend boven de stad uitsteken, maar het is pas wanneer je zelf naar boven trekt dat je merkt hoe anders het landschap daar eigenlijk is.
De wandeling die wij maakten vertrekt bij Colle San Rufino, waar je de auto kunt parkeren, en vormt een lus van ongeveer 10,7 kilometer. In totaal stijg je ongeveer 300 meter en reken je best op iets meer dan drie uur wandelen. Vanaf het startpunt krijg je al meteen een prachtig uitzicht over Assisi, Monte Subasio en de vallei van Umbrië.
Daarna trekt de route verder richting de top van Monte Subasio, die ongeveer 1.290 meter hoog is. Hoe hoger je komt, hoe opener het landschap wordt. De bomen verdwijnen langzaam en maken plaats voor brede grasvlaktes en grote vergezichten over de regio.
Monte Subasio is bovendien onlosmakelijk verbonden met de geschiedenis van Assisi en San Francesco. Op de flanken van de berg liggen verschillende plekken waar Franciscus zich terugtrok om te bidden en tijd in de natuur door te brengen. Daardoor hangt er rond de berg een soort sereniteit die moeilijk te beschrijven is.
Voor mij blijft deze wandeling extra bijzonder omdat we Monte Subasio jarenlang bijna dagelijks zagen. Toch voelt het landschap boven op de berg compleet anders dan het bruisende Assisi beneden. Je hoeft hier dus niet ver te reizen of te wandelen om je even afgezonderd in de natuur te kunnen ontspannen.
Praktische info
Afstand: ongeveer 10,7 kilometer
Duur: ongeveer 3 uur en 7 minuten
Hoogtemeters: ongeveer 300 meter
Moeilijkheid: gemiddeld
Vertrekpunt: Colle San Rufino
Bekijk de wandelroute via deze link.
4. Wandelen bij Lago Trasimeno en Montegualandro
Voor wandeling nummer vier trekken we naar het westen van Umbrië, richting Lago Trasimeno. Na de bergen van Pettino, Scoppio en Monte Subasio is dit een ander type wandeling.
De route vertrekt bij Ristorante Antica Dogana en vormt een lus van ongeveer 12,6 kilometer. Je stijgt in totaal zo’n 310 meter en wandelt ongeveer drie uur en veertig minuten. Daardoor voelt deze wandeling wat toegankelijker aan dan de meer bergachtige routes uit het begin van deze lijst.
Onderweg passeer je Montegualandro en zijn kasteel. Het ligt op een strategische heuvel vlak bij de grens met Toscane en kijkt uit over Lago Trasimeno en het omliggende landschap.
Waar je bij de vorige wandelingen vooral omringd wordt door bergen en bossen, wandel je hier veel opener. Het meer ligt steeds ergens in de verte te schitteren en de zachte heuvels rondom geven het landschap een heel ander karakter.
Maar wat deze omgeving voor mij nog interessanter maakt, is de geschiedenis die hier letterlijk onder je voeten ligt.
Niet ver van Tuoro sul Trasimeno vond in 217 voor Christus een van de bekendste veldslagen uit de Tweede Punische Oorlog plaats. Hannibal trok met zijn Carthaagse leger door Italië en lokte hier het Romeinse leger van consul Gaius Flaminius in een hinderlaag. Het landschap speelde daarbij een belangrijke rol.
De Romeinen trokken door het smalle gebied tussen het meer en de omliggende heuvels, terwijl de troepen van Hannibal zich in de hoogte en tussen de bossen verborgen hielden. Toen een groot deel van het Romeinse leger de vallei was binnengetrokken, gaf Hannibal het bevel om van verschillende kanten tegelijk aan te vallen.
De veldslag duurde volgens historische reconstructies ongeveer drie uur en eindigde in een zware nederlaag voor de Romeinen. Duizenden soldaten kwamen om en ook consul Flaminius sneuvelde tijdens de strijd. Vandaag herinneren verschillende plekken rond Tuoro nog aan die gebeurtenis.
Ik vind het bijzonder om tijdens zo’n wandeling te beseffen dat hetzelfde rustige landschap waar je vandaag over het water uitkijkt, meer dan tweeduizend jaar geleden het decor was van zo’n belangrijke gebeurtenis.
Wil je deze wandeling en de geschiedenis rond de Slag bij het Trasimeense Meer uitgebreider ontdekken? Dan schreef ik eerder al een volledige blogpost over onze wandeling bij Lago Trasimeno. Die post lees je hier.
Praktische info
Afstand: ongeveer 12,6 kilometer
Duur: ongeveer 3 uur en 38 minuten
Hoogtemeters: ongeveer 310 meter
Moeilijkheid: gemiddeld
Vertrekpunt: Ristorante Antica Dogana
Bekijk de wandelroute via deze link.
5. Wandelen van Spoleto naar Monteluco via de Ponte delle Torri
Voor onze laatste wandeling trekken we naar Spoleto. Tijdens deze wandeling krijg je een prachtige combinatie van natuur en geschiedenis.
De route op Komoot is ongeveer 16,6 kilometer lang en telt zo’n 800 hoogtemeters. Reken op ongeveer vijf uur en een half wandelen, dus dit is absoluut een tocht waarvoor je wat tijd en een goede basisconditie nodig hebt.
Je kunt natuurlijk wel het gedeelte door de stad overslaan en meteen beginnen bij de Ponte delle Torri, waarna de route het bos in trekt. Zo hebben wij het ook gedaan.
Indien je de volledige tour verkiest, begin je in het historische centrum van Spoleto en passeer je verschillende plekken die op zichzelf al een bezoek waard zijn. Zo wandel je langs het Romeinse theater en verder richting Piazza Duomo, met de indrukwekkende kathedraal van Spoleto aan het einde van het plein. Ook de kleine romaanse kerk van Santa Eufemia ligt vlak langs de route.
Daarna laat je de stad stilaan achter je en begint het landschap te veranderen.
Een van de mooiste momenten komt wanneer je uitzicht krijgt op de Rocca Albornoziana en de Ponte delle Torri. Die enorme middeleeuwse brug tussen de heuvels is een van de bekendste symbolen van Spoleto en blijft adembenemend.
Vanaf daar gaat het verder richting Monteluco. En hier begint voor mij een totaal ander deel van de wandeling.
Je wandelt het Bosco Sacro di Monteluco binnen, een bos dat al sinds de Romeinse tijd als heilig wordt beschouwd. De plek heeft een lange spirituele geschiedenis en werd later ook verbonden met San Francesco, die zich hier met zijn volgelingen terugtrok tussen de steeneiken.
Boven bij Monteluco opent het landschap zich opnieuw en krijg je mooie uitzichten over de omgeving. Na de klim is dit een plek waar je met plezier even blijft zitten voordat je weer richting Spoleto afdaalt.
Wil je meer weten over deze route, de geschiedenis van de Ponte delle Torri en het Bosco Sacro van Monteluco? Dan schreef ik eerder al een uitgebreide blogpost over onze wandeling van Spoleto naar Monteluco via de Ponte delle Torri. Deze post lees je hier.
Praktische info
Afstand: ongeveer 16,6 kilometer
Duur: ongeveer 5 uur en 35 minuten
Hoogtemeters: ongeveer 800 meter
Moeilijkheid: zwaar
Vertrekpunt: Spoleto
Bekijk de wandelroute via deze link.
Wandelen in Umbrië tijdens de herfst
Deze vijf wandelingen behoren voorlopig tot onze favorieten, maar ik weet nu al dat er nog heel wat routes op ons lijstje zullen bijkomen. Umbrië blijft ons namelijk verrassen. En die verrassingen zijn misschien nog het leukst wanneer ze helemaal niet ver van huis liggen.
Ben je zelf van plan om in Umbrië te gaan wandelen, dan hoop ik dat deze lijst je alvast wat inspiratie geeft. En als je een van deze wandelroutes loopt, laat het mij zeker weten. Ik ben heel benieuwd welke wandeling uiteindelijk jouw favoriet wordt.
Heb je zelf nog suggesties voor mooie wandelingen in Umbrië die wij absoluut moeten ontdekken? Laat het dan zeker weten!
Kan je ook niet genoeg krijgen van het mooie Italië? Of ben je benieuwd naar meer verhalen van een jong Belgisch koppel dat in Italië woont?
Wil je graag een kijkje achter de schermen van ons leven in Italië? Volg mij dan op mijn persoonlijke Instagram en TikTok-profiel. Daar deel ik al mijn avonturen!
Alla prossima!
Julie
