Van zodra de kerstspullen uit de etalages verdwijnen, worden deze opnieuw gedecoreerd met rode rozen, hartjes en teddyberen. Want Valentijn komt eraan!
Ook hier in Umbrië hangen de Valentijn-menu’s uit en wordt deze dag uitgebreid gevierd. En dan begon ik te denken: “Vanwaar komt deze traditie eigenlijk?”. Een feest dat wereldwijd gekend is, en zowel door Belgen als Italianen gevierd wordt, het triggert mij.
Want wat blijkt? De oorsprong van Valentijn ligt in Terni, een stad in het zuiden van Umbrië die bekendstaat als la città degli innamorati. Soms liggen de grootste verhalen dichterbij dan je denkt.
Dus ging ik op zoek naar de oorsprong van deze dag. Wat ontdekte ik? Hij ligt vlakbij, op zo’n uurtje rijden van ons thuis. De volgende bestemming werd dus al meteen duidelijk. Wanneer Jef mij vroeg wat ik graag voor Valentijn zou willen doen, antwoordde ik zonder twijfel: “Ik wil graag naar Terni.”
En zo trokken we richting het zuiden van Umbrië, benieuwd naar wat deze stad precies met de dag van de liefde te maken heeft. In deze blog neem ik je mee langs onze dag in Terni, stop per stop, met wat er te zien valt, wat het de moeite maakt en waarom deze stad misschien meer verrast dan je op het eerste gezicht zou denken.
Start van de wandelroute in Terni
We parkeerden rond 10u ’s ochtends de wagen net buiten het stadscentrum op een gratis parking. Te voet trokken we via de trappen naar het enige park van de stad “La Passeggiata”. Verwacht hier niet te veel van. Hier komen de locals hun tourtjes lopen of wandelen met de hond. En dat zie je: er passeerden veel sportievelingen langs de bloemenperken op de fiets of met loopschoenen.
Terwijl we door het park kuieren langs een kabbelend fonteintje, komen we bij de eerste bezienswaardigheid terecht: Anfiteatro Fausto. Dit amfitheater is helaas beperkt toegankelijk (zaterdag en zondag van 10:00 tot 13:00). Tijdens de zomermaanden is dit het bruisende hart van Terni, omdat er daar vele voorstellingen worden georganiseerd. Buiten het seizoen is het vaak enkel langs de buitenkant te bewonderen. Wandel er even omheen, op sommige plekjes vind je een gaatje om binnen te gluren.
Wat is er zo speciaal aan dit amfitheater? Dat het hier zo goed bewaard is gebleven, zeker in een stad die tijdens de Tweede Wereldoorlog zwaar gebombardeerd werd. Het amfitheater dateert uit de eerste eeuw na Christus en heeft een speciaal kleurgebruik in stenen: blokken van poreuze steen (grijs travertijn) worden gecombineerd met wit travertijn, wat zorgt voor een opvallend polychroom effect.
Het mooiste piazza van Terni
Wanneer je het amfitheater bent rondgelopen, kom je vanzelf uit op het gekendste plein van de stad: Piazza Duomo. Dit is zo’n typisch Italiaans plein, waarop de locals al volop aan het bijkletsen zijn. Rondom je zie je enkele prachtige architecturale hoogstandjes: Fontana dei due Fiumi, Museo Diocesano, maar het is de kathedraal van Terni die boven alles uittorent.
Controleer voor je bezoek zeker eerst de openingsuren, want deze kerk sluit onder de middag tijdens pranzo (lunch). Waarom ik dit aanhaal? De blikvanger van de kathedraal bevindt zich namelijk binnenin.
Het is een schilderwerk van de Argentijnse kunstenaar Ricardo Cinalli: “Mistica Rete” (2007). Ik ga er geen doekjes om winden: dit moet je gezien hebben. Het werk zorgde voor een hevige discussie onder de Italianen, door de aanwezigheid van homoseksuele en transpersonen tussen de afgebeelde figuren. De combinatie van religieuze symboliek met hedendaagse figuren zorgde destijds voor felle reacties. Het werk zuigt letterlijk aandacht en je blijft er enkele minuten naar staren, omdat het zo vreemd en uniek is.
Verder vind je een kleurrijke zijkapel in de kathedraal die ook even je aandacht verdient!
Bij het buitenkomen van de kathedraal, verlieten we het plein naar de linkerkant en trokken het historische centrum verder in.
Terni’s centro storico
Je merkt dat je in het oude gedeelte komt, wanneer de straatjes smaller worden. En met de kleurrijke geveltjes voelt het allemaal heel authentiek aan.
We passeerden de Chiesa di Sant’Alò, die helaas gesloten was wegens renovatiewerken. Maar ook langs de buitenkant is het een bijzonder gebouw, omdat het geen echte façade meer heeft. Het zijn stenen en fragmenten uit Romeinse bouwwerken die hergebruikt zijn in de muren, waaronder twee marmeren leeuwen aan de ingang.
Dieper in het centrum kwamen we ook langs de Chiesa di San Francesco. Waar de meest emotionele plek niet in de kerk ligt, maar ernaast aan de zijgevel: Monumento ai Caduti dei Bombardamenti del 1943-1944.
De donkere tijden van Terni
Dit monument is een eerbetoon aan de slachtoffers van de bombardementen van de Tweede Wereldoorlog. Terni was een bloeiend centrum van staalindustrie in de tijd van de oorlog, waardoor de geallieerden dit als een doelwit zagen. Hierdoor werden vele gebouwen vernield en vielen er veel slachtoffers.
Dat zorgt voor een mix van authentieke en moderne gebouwen, wat steeds meer opvalt naarmate we verderwandelen. Een gek gezicht wanneer je plots tussen appartementsblokken uit de jaren 60-70 wandelt, nadat je net uit een typisch Italiaans centrum komt. Dit onderscheidt Terni van de andere typische Umbrische dorpjes.
Pranzo time in hartje Terni
Na enkele kilometers in de benen te hebben, was het tijd voor een snelle lunchbreak. Ik had onze uitstap naar Terni goed voorbereid en enkele eetplekjes opgeslagen. Afhankelijk van onze mood, konden we kiezen waar we zin in hadden op dat moment.
We kozen voor een lokaal fastfood-tentje, Da Panzerotto, met typisch Umbrisch streetfood. De uitbater van dit lunchplekje is een bijzonder sympathieke man. Wij vroegen naar zijn suggesties, en daar gingen we volledig voor! Jef koos voor een panino di padellaccia en ik nam een focaccia con crema di peperoni, stracchino, pancetta e rucola. Beide broodjes waren heerlijk warm en knapperig. We zetten ons even op een pleintje in de zon en genoten van de zonnestralen en het heerlijke eten.
De geschiedenis van Terni (part 2)
Na een lekkere pitstop zetten we onze tour verder, en doken we opnieuw de geschiedenis in van Terni. Met ons buikje rond liepen we de Corso Cornelio Tacito af, waar op dat moment Cioccolentino plaatsvond. Een jaarlijkse markt die plaatsvindt rond Valentijn en volledig in het teken staat van chocolade en liefde. Een hemelse combinatie als je het mij vraagt. Overal kon je producten kopen met een chocoladetoets: warme chocomelk, pralines, chocoladerepen, aardbeien in chocolade, enzovoort.
Op het einde van de straat kom je terecht in een ander Terni: Piazza Cornelio Tacito. Dit plein is een samensmelting van het oude stadscentrum met de moderne kantoren en woonwijken. Rondom zie je veel hoge gebouwen, en daarachter piepen de bergen, die je eraan doen herinneren dat je nog steeds in het groene hart van Italië bent.
In het midden van het plein staat de indrukwekkende fontein. Rond die fontein staan de twaalf dierenriemtekens, een knipoog naar het sterrenbeeld Stier. Deze stier wordt vaak met Terni geassocieerd. Het is een symbool van kracht en arbeid in deze voormalige staalstad. De fontein wordt beschouwd als hét symbool van Terni. We zochten even onze eigen sterrenbeelden en keken rondom ons naar alle verschillende stijlen en sferen van gebouwen.
Daarna liepen we de corso weer af, helemaal naar de andere kant. We hielden even halt voor een korte Spritz-stop. Gezellig op een terrasje tussen de locals. En wat was het druk! De voorbije dagen hebben we veel regen gehad, hier in Umbrië. Het leek alsof elke Italiaan buitenkwam om alle zonnestralen op te nemen. Na onze aperitivo liepen we dan verder naar de Chiesa di San Salvatore. Deze kerk dateert uit de vroege middeleeuwen en wordt beschouwd als een van de belangrijkste vroegchristelijke gebouwen in de regio.
Er wordt gezegd dat deze kerk iets wegheeft van het Pantheon in Rome, namelijk zijn oculus. Bij het aanschouwen van het ronde gat in de koepel begrijp je de vergelijking. Maar eerlijk is eerlijk: het haalt het uiteraard niet bij het magistrale monument in Rome, aangezien deze oculus veel kleiner is.
San Valentino van Terni
Voor de laatste must-visit trekken we naar de wijk “San Valentino”, je kan misschien al raden wat we daar zullen zien! Terni is zeker geen toeristische trekpleister, maar dat zou het wel kunnen zijn, mochten meer mensen dit verhaal kennen. De patroonheilige van Terni, de stad helemaal ten zuiden van Umbrië, is San Valentino. De heilige Sint-Valentijn dus.
Zijn relieken liggen in de crypte van zijn eigen basiliek: La Basilica di San Valentino. Dit is zijn levensverhaal:
San Valentino was bisschop in de derde eeuw na Christus. In de Romeinse tijd heette Terni toen nog Interamna Nahars. Keizer Claudius II Gothicus, die toen regeerde, had een verbod uitgesproken op huwelijken voor zijn soldaten. Hij was er rotsvast van overtuigd dat zijn soldaten beter zouden vechten, indien ze niet getrouwd waren.
Maar San Valentino… deed dit toch! In het geheim sloot hij verboden huwelijken. Dat liedje duurde echter niet lang. Toen dit aan de oren van de Keizer kwam, moest San Valentino het bekopen met een opsluiting, martelingen en uiteindelijk de dood.
Volgens de overlevering gaf hij vlak voor zijn dood een briefje aan de dochter van de cipier. San Valentino zou haar genezen hebben, toen hij in zijn cel zat. Op het einde van het briefje stonden de woorden: “van je Valentijn”. En zo zou volgens de traditie de gewoonte zijn ontstaan om liefdesbrieven te ondertekenen met “je Valentijn”.
Volgens de Christelijke kalender is 14 februari zijn sterfdag. Zijn relieken rusten vandaag in de Basilica di San Valentino. Deze ligt net buiten het centrum. Elk jaar trekken gelovigen in februari in processie naar deze plek om hem te herdenken.
Grazie, Terni
Terni is een fijne daguitstap voor wie in de zuidelijke omgeving van Umbrië verblijft. Is het een must-visit voor wanneer je nog nooit in Umbrië bent geweest? Dat laat ik in het midden. Zoals eerder vermeld werd veel pracht en praal vernietigd tijdens de bombardementen van de Tweede Wereldoorlog. Maar de stad heeft wel haar unieke charme door de mix van oud en nieuw.
Bezoek Terni tijdens de periode rond 14 februari en ontdek waar het verhaal van Valentijn echt begon. Vermijd een bezoekje aan deze stad tijdens de zomermaanden. Terni ligt in een lage kom, omgeven door heuveltoppen. In de zomer kan het hier verstikkend warm worden.
Terni, we kijken met veel plezier terug op ons bezoek. Bedankt om ons weer een nieuwe traditie van de Italianen bij te brengen: San Valentino di Terni. Alla prossima!
Umbrië blijft ons keer op keer verrassen. Wil je meer te weten komen over onze Italiaanse regio? Neem dan zeker een kijkje naar mijn andere blogposts. Heb je vragen? Stel ze gerust via het contactformulier.
Kan je niet genoeg krijgen van Italië? Of wil je als eerste op de hoogte blijven?
Bedankt om mee te reizen en tot de volgende blogpost!
Buon viaggio!
Julie
